Câu trả lời nhanh: Người chân bè nên ưu tiên giày có phần mũi rộng và đủ sâu, đế giày không bó ngang, chất liệu thân giày có thể thích ứng với bàn chân, cùng hệ thống dây hoặc quai cho phép điều chỉnh. Hãy đo cả hai bàn chân, thử giày vào cuối ngày và đi lại vài phút trước khi mua. Đừng chỉ chọn size dài hơn để “bù” cho bề ngang, vì giày quá dài có thể làm chân trượt, gót nhấc và bước đi kém ổn định.
1. Xác định bàn chân có thật sự bè không
“Chân bè” thường được dùng để mô tả bàn chân có bề ngang lớn so với chiều dài, đặc biệt ở vùng xương bàn và các ngón. Tuy nhiên, cảm giác bị chật chưa chắc chỉ do chân rộng. Một đôi giày có thể chật vì mũi quá nhọn, phần thân giày thấp, lót cong không phù hợp hoặc thiết kế ôm chân mạnh.
Cách kiểm tra đơn giản là đứng thẳng trên một tờ giấy, nhờ người khác đánh dấu đường viền bàn chân rồi so sánh chiều dài với bề ngang. Nên đo cả hai chân vì kích thước hai bên có thể khác nhau; khi chọn giày, hãy căn theo bàn chân lớn hơn. Việc đo nên thực hiện khi đang đứng và vào cuối ngày, thời điểm bàn chân thường có xu hướng giãn và chịu tải nhiều hơn.
Nếu thường xuyên đau ở ngón cái, ngón út, vùng đầu bàn chân hoặc thấy các ngón bị ép sát, hãy xem lại cả hình dáng giày lẫn độ rộng. Trường hợp đau kéo dài, tê, sưng hoặc có biến dạng rõ rệt, nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia chăm sóc bàn chân thay vì chỉ đổi size.
2. Chọn mũi giày rộng, đủ sâu
Với giày cho bàn chân bè, mũi giày là khu vực cần kiểm tra đầu tiên. Hãy tìm kiểu mũi tròn, oval hoặc có dạng gần với hình bàn chân. Mũi nhọn và phần trước thu hẹp nhanh thường dồn các ngón vào nhau, ngay cả khi chiều dài giày vẫn vừa.
Khi đứng, các ngón cần có thể duỗi tự nhiên và cử động nhẹ, không chạm vào thành giày. Phần rộng nhất của bàn chân nên nằm đúng ở phần rộng nhất của giày; nếu vùng phồng của bàn chân bị ép vào đoạn giày thắt lại, cảm giác khó chịu sẽ tăng khi đi lâu.
Độ sâu cũng quan trọng không kém bề ngang. Người có mu bàn chân cao hoặc ngón chân dễ cọ vào mặt trên nên chọn giày có khoang trước cao hơn. Không nên cố làm mềm một đôi giày vốn đã bó chặt ở mũi với hy vọng giày sẽ tự “giãn” đủ. Một đôi giày phù hợp nên dễ chịu ngay từ lúc thử, không cần thời gian chịu đau để làm quen.
3. Đọc đúng thông tin về độ rộng
Size giày chủ yếu thể hiện chiều dài, còn độ rộng thường được ghi bằng chữ hoặc tên riêng tùy thương hiệu, chẳng hạn Wide hoặc Extra Wide. Cách đặt tên và quy đổi không hoàn toàn giống nhau giữa các hãng, vì vậy không nên mặc định mọi đôi cùng một size sẽ có bề ngang như nhau.
Nếu mua trực tuyến, hãy kiểm tra bảng quy đổi của chính thương hiệu, thông tin về phom giày và chính sách đổi trả. Khi không có tùy chọn độ rộng, hãy ưu tiên mẫu có mũi rộng, thân giày ít đường may cứng và phần quai hoặc dây có thể nới. Giày dây thường dễ điều chỉnh hơn giày xỏ; giày quai dán cũng hữu ích khi bàn chân thay đổi độ đầy trong ngày.
Tuy vậy, thân giày co giãn không thể thay thế hoàn toàn cho một phom đủ rộng. Vật liệu mềm có thể giảm cảm giác cấn, nhưng đế giày và cấu trúc bên dưới vẫn cần đủ không gian để bàn chân đứng vững.
Cách áp dụng khi thử và mua giày cho bàn chân bè
Hãy đo bàn chân vào cuối ngày, khi bàn chân thường hơi nở hơn buổi sáng. Đứng thẳng, đặt cả hai chân lên tờ giấy rồi đánh dấu điểm dài nhất của ngón chân và điểm rộng nhất ở phần trước bàn chân. Đo cả hai bên vì một chân có thể lớn hơn chân còn lại; khi chọn giày, ưu tiên kích thước của chân lớn hơn.
Khi thử giày, nên mang đúng loại tất sẽ sử dụng hằng ngày. Mũi giày cần đủ dài để ngón chân không chạm vào phần đầu, đồng thời đủ rộng để các ngón có thể duỗi và cử động tự nhiên. Khoảng trống trước ngón dài nhất thường nên xấp xỉ bề rộng một ngón tay cái, nhưng không nên dùng đây là tiêu chí duy nhất. Quan trọng hơn là không có điểm tì, siết hoặc cọ xát ở vùng khớp ngón cái và phần ngang bàn chân.
Một đôi giày cho bàn chân bè phù hợp thường có phần mũi rộng, chất liệu thân giày mềm và hệ thống buộc có thể điều chỉnh. Dây giày hoặc quai dán giúp nới lỏng ở vùng trước bàn chân, trong khi gót vẫn được giữ chắc. Nếu bàn chân bè nhưng gót hẹp, hãy tìm mẫu có phom “wide” thay vì tăng cả chiều dài lên một cỡ, vì giày quá dài có thể làm chân trượt về phía trước.
Những lỗi thường gặp khi chọn giày
Lỗi phổ biến nhất là chọn giày theo chiều dài mà bỏ qua chiều rộng. Một đôi vừa ngón nhưng ép hai bên vẫn có thể gây phồng rộp, chai chân hoặc làm nặng cảm giác đau ở vùng khớp. Ngược lại, đi giày dài hơn cần thiết để “lấy thêm bề ngang” có thể khiến gót nhấc khỏi đế và tăng nguy cơ vấp.
Không nên kỳ vọng giày sẽ tự “giãn ra” ở mọi vị trí. Da hoặc vải có thể mềm hơn sau một thời gian, nhưng phần đế và cấu trúc mũi giày không nhất thiết nới đủ để giải phóng bàn chân. Cảm giác tê, nóng rát hoặc đau ngay khi thử là dấu hiệu cần đổi sang phom khác, không phải điều phải chịu đựng để làm quen.
Một sai lầm khác là chỉ thử giày khi đứng yên. Hãy đi bộ, lên xuống cầu thang hoặc mô phỏng động tác thường dùng trong công việc và thể thao. Kiểm tra xem gót có bị tuột, các ngón có bị dồn về trước và mu bàn chân có bị ép khi buộc dây hay không.
Lưu ý sức khỏe và giới hạn tư vấn
Chọn giày đúng có thể giảm áp lực và ma sát, nhưng không điều chỉnh được cấu trúc xương hay điều trị các bệnh như bunion, ngón vuốt, viêm khớp hoặc bàn chân bẹt. Nếu đau kéo dài, sưng, biến dạng tăng dần, xuất hiện vết loét, mất cảm giác hoặc đau khi đi lại, nên gặp bác sĩ cơ xương khớp, bác sĩ chuyên khoa bàn chân hoặc chuyên gia vật lý trị liệu.
Người mắc tiểu đường, bệnh mạch máu ngoại biên hoặc giảm cảm giác ở chân cần thận trọng hơn và không nên tự xử lý vết phồng, chai hay vết thương. Với trẻ em, người có biến dạng bàn chân hoặc nhu cầu vận động đặc thù, việc đánh giá trực tiếp sẽ đáng tin cậy hơn hướng dẫn chung trên mạng.
