Câu trả lời nhanh: Hãy tháo dây và lót giày, phủi sạch bụi khô, kiểm tra chất liệu rồi dùng bàn chải mềm cùng dung dịch xà phòng loãng để làm sạch từng phần. Không ngâm toàn bộ giày, không dùng thuốc tẩy mạnh và không sấy bằng nhiệt cao. Sau khi vệ sinh, nhồi giấy sạch vào trong giày và để khô tự nhiên ở nơi thoáng gió.
Chuẩn bị trước khi vệ sinh giày
Trước tiên, hãy xem nhãn hướng dẫn hoặc thông tin chăm sóc của nhà sản xuất. Giày vải, lưới, da tổng hợp, da thật và da lộn có cách xử lý khác nhau; vì vậy, không nên áp dụng một công thức cho mọi đôi giày.
Các vật dụng cần chuẩn bị gồm:
- Bàn chải lông mềm hoặc bàn chải đánh răng cũ.
- Khăn mềm, sạch và một miếng bọt biển.
- Nước ấm vừa, không quá nóng.
- Một lượng nhỏ xà phòng dịu nhẹ hoặc nước giặt nhẹ.
- Giấy trắng hoặc khăn khô để hút ẩm.
Tháo dây giày và lót giày trước khi làm sạch. Dùng bàn chải khô phủi đất, cát và bụi bám trên đế, thân giày. Nếu giày dính bùn ướt, hãy chờ bùn khô rồi mới chải; lau ngay khi bùn còn ướt có thể khiến vết bẩn loang rộng hơn.
Cách vệ sinh phần thân giày
Pha một ít xà phòng dịu nhẹ vào nước ấm. Nhúng bàn chải vào dung dịch rồi vẩy bớt nước, sau đó chà nhẹ theo chuyển động tròn trên từng khu vực nhỏ. Không cần làm ướt sũng thân giày. Với giày lưới hoặc vải dệt, hãy chà nhẹ để tránh làm xù sợi hoặc biến dạng bề mặt.
Dùng khăn ẩm sạch lau lại nhiều lần để lấy phần xà phòng còn sót. Với vết bẩn cứng đầu, có thể lặp lại thao tác thay vì dùng lực mạnh hoặc hóa chất tẩy rửa. Hãy thử dung dịch trên một vùng khuất trước, đặc biệt với giày có màu sáng hoặc nhiều chi tiết in, dán.
Giày da thật cần được lau bằng khăn ẩm, tránh chà quá mạnh và tránh ngâm nước. Sau khi khô, có thể dùng sản phẩm chăm sóc da phù hợp theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Giày da lộn hoặc nubuck không nên dùng nhiều nước; hãy dùng bàn chải chuyên dụng để xử lý bụi và vết bẩn trên bề mặt.
Làm sạch đế, dây và lót giày
Đế cao su thường có thể làm sạch bằng bàn chải và dung dịch xà phòng loãng. Tập trung vào các rãnh đế vì đây là nơi dễ giữ sỏi nhỏ, bùn đất và cặn bẩn. Dùng tăm gỗ hoặc vật dụng đầu tù để lấy dị vật, không dùng vật sắc nhọn có thể làm xước hoặc rách đế.
Dây giày có thể ngâm riêng trong nước xà phòng loãng, vò nhẹ rồi xả sạch. Lót giày nên được lau hoặc giặt nhẹ tùy hướng dẫn của sản phẩm. Không vắt xoắn mạnh vì lớp đệm có thể bị cong, nhăn hoặc mất dáng. Cả dây và lót giày đều cần được làm khô hoàn toàn trước khi lắp lại.
Cách áp dụng cho từng chất liệu
Sau khi loại bỏ đất cát khô, hãy tháo dây giày và lót giày nếu có thể. Hai bộ phận này nên được vệ sinh riêng vì dễ giữ mồ hôi và thường cần thời gian khô lâu hơn thân giày.
- Vải dệt, mesh và knit: dùng bàn chải mềm hoặc khăn ẩm, chấm dung dịch nước ấm pha một ít xà phòng dịu nhẹ. Chà theo vùng nhỏ, tránh làm ướt sũng phần đệm bên trong.
- Da trơn: lau bằng khăn mềm đã vắt kỹ, không ngâm nước. Sau khi khô tự nhiên, có thể dùng sản phẩm dưỡng da phù hợp theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Da lộn hoặc nubuck: ưu tiên bàn chải chuyên dụng khi giày đã khô. Không dùng nhiều nước vì có thể làm đổi màu, cứng bề mặt hoặc tạo vệt loang.
- Đế cao su: bàn chải cứng hơn một chút có thể dùng cho rãnh đế, nhưng không nên chà quá mạnh vào phần keo nối.
Với lót giày, lau bằng khăn ẩm và dung dịch loãng, sau đó dựng riêng cho thoáng. Nếu lót đã có mùi dai dẳng, biến dạng hoặc không thể khô hoàn toàn, thay mới thường vệ sinh hơn việc tiếp tục khử mùi tạm thời.
Làm khô và khử mùi đúng cách
Sau khi vệ sinh giày thể thao, dùng khăn khô ép nhẹ để hút nước, nhồi giấy trắng không in mực vào mũi giày rồi đặt ở nơi thoáng gió, có bóng râm. Thay giấy khi giấy đã ẩm. Không đặt giày sát máy sưởi, dùng máy sấy nhiệt cao hoặc phơi dưới nắng gắt; nhiệt có thể làm co vật liệu, biến dạng đế và ảnh hưởng lớp keo.
Mùi hôi thường liên quan đến mồ hôi, độ ẩm và vi sinh vật tích tụ. Vì vậy, cách bền vững hơn là để giày khô hoàn toàn trước lần mang tiếp theo, luân phiên ít nhất hai đôi và giặt tất thường xuyên. Không xịt nước hoa để che mùi; cồn, chất tẩy mạnh hoặc tinh dầu đậm đặc cũng có thể gây kích ứng da và làm hỏng vật liệu.
Lỗi thường gặp khi vệ sinh giày thể thao
Một lỗi phổ biến là cho mọi loại giày vào máy giặt. Cách này chỉ nên cân nhắc khi nhãn chăm sóc của sản phẩm cho phép; ngay cả khi được phép, nên dùng túi giặt, chọn chu trình nhẹ và không sấy nhiệt. Giày da, da lộn, giày có chi tiết dán nhiệt hoặc cấu trúc đặc biệt thường không phù hợp với việc ngâm và quay mạnh.
Không nên dùng thuốc tẩy clo, bột giặt mạnh hoặc bàn chải quá cứng để xử lý vết bẩn. Chúng có thể làm bạc màu, xơ vải và suy yếu keo. Trước khi áp dụng bất kỳ dung dịch nào, hãy thử ở một vùng khuất. Đồng thời, không trộn nhiều chất tẩy rửa với nhau.
Lưu ý về sức khỏe bàn chân
Vệ sinh giày giúp giảm ẩm và mùi, nhưng không thay thế điều trị bệnh da. Nếu bàn chân ngứa, bong vảy, nứt kẽ, đỏ rát hoặc có mụn nước kéo dài, đó có thể là dấu hiệu nấm chân hoặc vấn đề da liễu khác. Không dùng chung giày, tất, khăn và không mang lại đôi giày còn ẩm.
Nên gặp bác sĩ da liễu hoặc chuyên gia y tế nếu triệu chứng không cải thiện sau khi chăm sóc cơ bản, lan rộng, đau, sưng, chảy dịch hoặc tái phát nhiều lần. Người mắc tiểu đường, suy giảm miễn dịch hay có tuần hoàn kém nên đi khám sớm khi xuất hiện tổn thương ở bàn chân, thay vì tự xử lý kéo dài.
