Câu trả lời nhanh: Hãy xác định vật liệu trước khi vệ sinh, tháo dây và lót giày, phủi bụi khô, sau đó dùng dung dịch xà phòng dịu với bàn chải mềm hoặc khăn ẩm. Không ngâm toàn bộ giày, không dùng thuốc tẩy chlorine tùy tiện và không sấy bằng nhiệt cao. Sau khi làm sạch, nhồi giấy sạch để giữ dáng và phơi ở nơi thoáng mát, tránh nắng gắt.
Xác định vật liệu trước khi làm sạch
Giày trắng không phải lúc nào cũng có thể vệ sinh theo cùng một cách. Giày vải canvas và lưới thường chịu được việc chà nhẹ bằng dung dịch xà phòng loãng, trong khi da trơn, da lộn và vật liệu tổng hợp cần cách xử lý riêng.
Kiểm tra nhãn bên trong giày hoặc hướng dẫn chăm sóc của nhà sản xuất trước khi bắt đầu. Nếu không chắc chắn, hãy thử dung dịch trên một vùng nhỏ, khuất mắt như mặt trong gót giày. Chờ khu vực đó khô rồi mới đánh giá xem màu, độ bóng hoặc bề mặt có thay đổi hay không.
Với giày da lộn hoặc nubuck, không nên dùng nhiều nước vì độ ẩm có thể làm bề mặt bị loang, cứng hoặc mất tuyết da. Những đôi giày có chi tiết kim loại, da phủ, lớp in hoặc mảng dán cũng cần được làm sạch nhẹ tay để tránh bong tróc.
Chuẩn bị dụng cụ và dung dịch
Các dụng cụ cơ bản gồm bàn chải lông mềm, bàn chải cũ loại nhỏ, khăn microfiber, chậu nước sạch và một ít xà phòng dịu nhẹ. Có thể dùng nước giặt hoặc nước rửa tay không chứa chất tẩy mạnh, nhưng nên pha loãng thay vì bôi trực tiếp lên giày.
Trước khi vệ sinh, tháo dây giày và lót giày nếu chúng có thể tháo rời. Dùng bàn chải khô phủi đất, cát và bụi bám ở thân giày, đường may cùng đế ngoài. Bước này giúp hạn chế việc hạt bụi cứng cọ xước bề mặt khi gặp nước.
Không nên trộn nhiều chất tẩy rửa với nhau. Đặc biệt, thuốc tẩy chlorine có thể làm vàng vật liệu trắng, suy yếu sợi vải hoặc ảnh hưởng đến keo dán. Baking soda, kem đánh răng và các hỗn hợp tự pha cũng không nên mặc định là an toàn cho mọi loại giày.
Làm sạch thân giày theo từng vật liệu
Với canvas hoặc vải dệt, nhúng bàn chải mềm vào dung dịch xà phòng loãng rồi vắt bớt nước. Chà từng vùng nhỏ theo chuyển động nhẹ, tập trung vào các vị trí bám bẩn như mũi giày, gót và quanh đường may. Sau đó dùng khăn ẩm sạch lau lại để lấy cặn xà phòng.
Với da trơn hoặc da tổng hợp, ưu tiên khăn microfiber ẩm thay vì bàn chải cứng. Lau nhẹ trên bề mặt, không để nước đọng ở các nếp gấp và mép dán. Sau khi khô tự nhiên, có thể dùng sản phẩm dưỡng da phù hợp nếu hướng dẫn của nhà sản xuất cho phép.
Với lưới hoặc knit, tránh kéo mạnh các sợi vải. Dùng bàn chải mềm chải theo một hướng, giữ lượng nước vừa đủ để làm sạch nhưng không khiến phần đệm bên trong bị ngấm. Còn với da lộn và nubuck, nên dùng bàn chải chuyên dụng khi giày đã khô; không chà bằng khăn ướt như với da trơn.
Quy trình làm sạch theo từng chất liệu
Sau khi phủi sạch bụi khô và tháo dây giày, hãy thử dung dịch ở một vùng khuất trước. Với giày vải canvas hoặc lưới, pha một ít nước ấm với xà phòng dịu nhẹ, nhúng bàn chải lông mềm rồi chà theo vòng nhỏ. Không ngâm cả đôi giày vì nước có thể làm yếu keo, biến dạng đế hoặc tạo mùi ẩm. Dùng khăn ẩm sạch lau lại nhiều lần để lấy hết cặn xà phòng.
Giày da trơn cần ít nước hơn. Lau bụi bằng khăn mềm, sau đó dùng dung dịch vệ sinh dành riêng cho da hoặc nước xà phòng thật loãng. Không chà mạnh vào các nếp gấp và không dùng bàn chải cứng. Sau khi khô tự nhiên, có thể thoa một lớp dưỡng da phù hợp để hạn chế khô nứt. Với da lộn hoặc nubuck, tránh nước nếu không cần thiết; ưu tiên bàn chải chuyên dụng và dung dịch được nhà sản xuất ghi rõ dành cho loại da này.
Đế cao su thường chịu được thao tác mạnh hơn thân giày. Có thể dùng bàn chải cũ và hỗn hợp xà phòng loãng để làm sạch rãnh đế, nhưng nên tránh để dung dịch tiếp xúc lâu với phần thân có màu hoặc vật liệu phủ bề mặt.
Cách làm khô và giữ màu trắng
Dùng khăn khô ép nhẹ để hút nước, sau đó nhồi giấy trắng không mực vào bên trong để giữ phom. Đặt giày ở nơi thoáng gió, tránh nắng gắt, máy sấy, máy sưởi và các bề mặt nóng. Nhiệt độ cao có thể làm co vật liệu, cong đế hoặc khiến keo bong sớm.
Không nên dùng giấy báo vì mực có thể lem vào lớp lót. Cũng không nên cất giày khi còn ẩm; hơi ẩm bị giữ kín dễ gây mùi và tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển. Khi giày đã khô hoàn toàn, bảo quản trong túi vải hoặc hộp có độ thông thoáng, tránh nơi ẩm và bí.
Những lỗi thường gặp khi làm sạch giày trắng
Một lỗi phổ biến là dùng thuốc tẩy clo để “làm trắng nhanh”. Hóa chất này có thể làm vàng vải, bạc màu, giòn sợi và hỏng keo. Trộn thuốc tẩy với giấm, amoniac hoặc các chất tẩy khác còn có thể tạo khí độc. Baking soda và kem đánh răng cũng không phải lựa chọn an toàn cho mọi vật liệu; hạt mài hoặc cặn bột có thể làm xước da, bám trắng trên vải và khó giặt sạch.
Không chà toàn bộ đôi giày bằng một loại bàn chải, không giặt máy nếu nhãn sản phẩm không cho phép, và không sử dụng miếng bọt melamine trên da hoặc bề mặt phủ. Nếu vết bẩn là dầu mỡ, mực, thuốc nhuộm hoặc nấm mốc lâu ngày, việc chà mạnh thường làm hỏng vật liệu trước khi loại bỏ được vết bẩn.
Lưu ý an toàn khi vệ sinh
Làm sạch ở nơi thông thoáng, đeo găng nếu da nhạy cảm và rửa tay sau khi hoàn tất. Tránh để dung dịch bắn vào mắt, miệng hoặc tiếp xúc lâu với da. Nếu xuất hiện kích ứng, khó thở, chóng mặt hoặc bỏng rát sau khi dùng hóa chất, hãy ngừng ngay, đưa vùng tiếp xúc ra nơi thoáng và liên hệ cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc. Với giày có nấm mốc lan rộng, mùi hóa chất không hết hoặc vật liệu bị phân hủy, nên hỏi đơn vị vệ sinh giày chuyên nghiệp thay vì tiếp tục thử hóa chất tại nhà.
