Câu trả lời nhanh: Thông thường không nên giặt giày bằng máy giặt, đặc biệt với giày da, da lộn, giày có chi tiết dán, đệm foam lộ thiên hoặc cấu trúc dễ biến dạng. Lực quay, nước, chất tẩy và nhiệt có thể làm bong keo, phai màu, méo form hoặc giảm độ bền của vật liệu. Với một số đôi giày vải hoặc giày dệt tổng hợp, máy giặt chỉ nên được cân nhắc khi hướng dẫn của nhà sản xuất cho phép.
Vì sao giặt giày bằng máy giặt có thể gây hỏng?
Máy giặt tạo ra lực va đập và ma sát lớn hơn so với thao tác làm sạch bằng tay. Khi giày bị đảo cùng quần áo hoặc lồng giặt, phần mũi, gót và thành giày có thể liên tục đập vào bề mặt cứng. Điều này dễ làm giày mất phom, nhất là các mẫu có thân mềm hoặc đế nhẹ.
Nước cũng là một yếu tố rủi ro. Một số loại keo dán đế không phù hợp với việc ngâm lâu hoặc chịu chu kỳ giặt mạnh. Sau nhiều lần giặt, mép đế có thể hở, lớp lót bị nhăn hoặc miếng đệm mất độ đàn hồi. Nếu dùng nước nóng hay sấy bằng nhiệt, nguy cơ co vật liệu và biến dạng càng cao.
Các thương hiệu như Nike, adidas và ASICS đều ưu tiên làm sạch giày bằng tay, dùng bàn chải mềm, dung dịch nhẹ và để khô tự nhiên. Vì vậy, lựa chọn an toàn mặc định là không cho giày vào máy giặt.
Những loại giày không nên cho vào máy giặt
Không nên giặt máy với giày da tự nhiên, da lộn, nubuck hoặc các đôi có bề mặt phủ đặc biệt. Nước và chất tẩy có thể làm thay đổi màu, tạo vệt loang hoặc khiến bề mặt khô cứng. Da lộn còn dễ mất lớp lông và khó phục hồi nếu bị ngâm nước.
Giày có chi tiết kim loại, đèn LED, đế có khoang khí, miếng dán trang trí, lớp foam lộ ra ngoài hoặc nhiều bộ phận ép nhiệt cũng nên được vệ sinh thủ công. Với giày chạy bộ, phần đế giữa và lớp đệm là những cấu trúc cần được bảo vệ; giặt máy thường xuyên có thể khiến đôi giày xuống cấp nhanh hơn.
Nếu trên nhãn sản phẩm ghi “hand wash”, “spot clean” hoặc hướng dẫn tránh máy giặt, cần tuân thủ chỉ dẫn đó thay vì dựa vào chất liệu nhìn bên ngoài.
Khi nào có thể cân nhắc giặt máy?
Có thể cân nhắc giặt máy với giày vải, canvas hoặc lưới tổng hợp đơn giản, không có da, chi tiết điện tử hay cấu trúc quá cứng, chỉ khi nhà sản xuất không cấm. Đây không phải lựa chọn phù hợp cho mọi đôi giày cùng chất liệu, vì cách may, keo và lớp đệm giữa các dòng sản phẩm có thể khác nhau.
Trước tiên, hãy kiểm tra nhãn trong giày, trang chăm sóc sản phẩm hoặc hướng dẫn đi kèm. Nếu không tìm thấy thông tin rõ ràng, nên chọn vệ sinh bằng tay. Một đôi giày bẩn có thể làm sạch chậm hơn, nhưng thay mới phần đế hoặc khắc phục bong keo thường tốn kém và khó đảm bảo như ban đầu.
Cách chuẩn bị nếu buộc phải giặt máy
Tháo dây giày và lót giày trước khi giặt; hai phần này nên được làm sạch riêng bằng tay. Dùng bàn chải khô loại bỏ đất cát bám ở đế để tránh làm bẩn lồng giặt. Sau đó cho giày vào túi giặt hoặc vỏ gối có khóa, đồng thời thêm một vài khăn cũ để giảm va đập.
Chọn chu trình nhẹ, nước lạnh hoặc nhiệt độ thấp theo hướng dẫn của nhà sản xuất, dùng lượng nhỏ chất giặt dịu nhẹ và tránh thuốc tẩy. Không giặt chung với quần áo dễ phai màu. Sau chu trình, lấy giày ra ngay, nhét giấy sạch để giữ phom và phơi ở nơi thoáng, tránh nắng gắt, máy sấy hoặc nguồn nhiệt trực tiếp.
Khi nào có thể giặt giày bằng máy giặt?
Giặt giày bằng máy giặt chỉ phù hợp với một số đôi làm từ vải canvas, dệt kim hoặc lưới tổng hợp và vẫn còn chắc kết cấu. Trước hết, hãy đọc nhãn bảo quản hoặc hướng dẫn từ hãng. Nếu nhà sản xuất khuyến cáo giặt tay, không nên “thử một lần” bằng máy vì nhiệt, lực vắt và chất tẩy có thể làm bong keo, biến dạng đế hoặc bai lớp lót.
Tháo dây giày và miếng lót nếu có thể. Dùng bàn chải khô loại bỏ đất, sỏi và bụi bám ở rãnh đế; vết bẩn lớn nên xử lý sơ bằng nước ấm và một ít xà phòng dịu nhẹ. Cho giày vào túi giặt hoặc vỏ gối có khóa, đồng thời bỏ thêm vài khăn tắm cũ để giảm va đập trong lồng giặt. Chọn chu trình nhẹ, nước lạnh hoặc nước mát, lượng nước giặt vừa phải và tắt chế độ vắt mạnh.
Những loại giày không nên cho vào máy
Giày da tự nhiên, da lộn, nubuck, giày có chi tiết kim loại, đèn LED, lớp phủ chống nước hoặc cấu trúc phức tạp thường không thích hợp với máy giặt. Nước và ma sát có thể làm da khô nứt, đổi màu; da lộn dễ bị cứng và loang; còn nhiệt cao có thể làm hỏng keo hoặc lớp đệm.
Giày chạy bộ có đế nhiều lớp cũng cần thận trọng. Dù phần thân là vải lưới, toàn bộ đôi giày có thể chứa keo, mút đệm và vật liệu phản hồi lực vốn không được thiết kế cho chu trình giặt mạnh. Với giày thể thao giá trị cao, giày thi đấu hoặc đôi đã có dấu hiệu hở keo, giặt tay và vệ sinh từng vùng thường an toàn hơn.
Lỗi thường gặp khi giặt giày bằng máy giặt
Sai lầm phổ biến nhất là dùng nước nóng, bột giặt quá nhiều hoặc thuốc tẩy clo để làm trắng. Các lựa chọn này có thể làm phai màu, lưu cặn và ảnh hưởng đến vật liệu. Không nên cho giày vào máy sấy, đặt lên máy sưởi hoặc phơi dưới nắng gắt. Nhiệt làm giày co, cong đế và giảm độ bám dính.
Sau khi giặt, dùng khăn khô thấm nước rồi nhét giấy trắng hoặc khăn sạch vào trong để giữ dáng. Đặt giày ở nơi thông thoáng, tránh ánh nắng trực tiếp và thay giấy khi bị ẩm. Chỉ sử dụng lại khi giày khô hoàn toàn; mang giày còn ẩm làm tăng mùi hôi và môi trường thuận lợi cho nấm phát triển.
Lưu ý về vệ sinh và sức khỏe
Không nên giặt chung giày bẩn với quần áo, khăn mặt hoặc đồ dùng tiếp xúc trực tiếp với da. Nếu giày dính bùn, dịch tiết, hóa chất hoặc chất thải động vật, hãy đeo găng, làm sạch riêng và khử khuẩn theo hướng dẫn phù hợp; máy giặt gia đình không phải lúc nào cũng loại bỏ được mọi nguy cơ.
Người có vết trầy, chàm, nấm da hoặc da nhạy cảm nên tránh mang giày chưa khô, chưa được làm sạch kỹ. Nếu xuất hiện ngứa, đỏ, đau, phồng rộp, mùi bất thường kéo dài hoặc tổn thương lan rộng, cần ngừng sử dụng đôi giày và gặp bác sĩ da liễu. Hướng dẫn vệ sinh không thay thế chẩn đoán hay điều trị y khoa.
