Câu trả lời nhanh: Size giày quốc tế thường được ghi theo EU, US, UK hoặc JP/CM. Không có một công thức quy đổi tuyệt đối giữa các hệ size vì mỗi thương hiệu có khuôn giày, độ ôm và bảng thông số riêng. Cách chọn chính xác nhất là đo chiều dài bàn chân bằng centimet, sau đó đối chiếu với bảng size chính thức của mẫu giày; không nên chỉ đổi máy móc từ size Việt Nam sang EU hoặc US.
Các hệ size giày quốc tế phổ biến
- EU (European): Phổ biến tại Việt Nam và nhiều nước châu Âu. Size thường là số nguyên hoặc nửa size như 38, 38 2/3, 39 1/3, 40.
- US (United States): Có bảng riêng cho nam, nữ và trẻ em. Cùng một số US nhưng size nam và nữ không tương đương hoàn toàn.
- UK (United Kingdom): Thường thấp hơn hệ US khoảng một đơn vị, nhưng mức chênh lệch có thể thay đổi theo thương hiệu.
- JP/CM: Dựa trên chiều dài bàn chân hoặc chiều dài giày tính bằng centimet. Đây thường là thông số dễ kiểm tra nhất khi mua hàng trực tuyến, nhưng vẫn cần xem thương hiệu đang ghi “chiều dài bàn chân” hay “chiều dài lòng giày”.
Ví dụ, một đôi ghi EU 39 có thể tương đương khoảng US nam 6–7 hoặc US nữ 8–9 tùy bảng của hãng. Vì vậy, EU 39 không tự động tương ứng với một số US duy nhất.
Bảng quy đổi tham khảo EU, US, UK và JP/CM
Bảng dưới đây dùng các mốc phổ biến để định hướng ban đầu, không thay thế bảng size của nhà sản xuất:
| EU | US nam | US nữ | UK | JP/CM tham khảo |
|---|---|---|---|---|
| 36 | — | 5–5.5 | 3–3.5 | 22.5–23 |
| 37 | — | 6–6.5 | 4–4.5 | 23.5–24 |
| 38 | 5.5–6 | 7–7.5 | 5–5.5 | 24–24.5 |
| 39 | 6.5–7 | 8–8.5 | 6–6.5 | 25–25.5 |
| 40 | 7–7.5 | 9–9.5 | 6.5–7 | 25.5–26 |
| 41 | 8–8.5 | 10–10.5 | 7.5–8 | 26–26.5 |
| 42 | 8.5–9 | 11–11.5 | 8–8.5 | 27–27.5 |
| 43 | 9.5–10 | — | 9–9.5 | 27.5–28 |
| 44 | 10–10.5 | — | 9.5–10 | 28–28.5 |
Dấu “—” cho biết cỡ đó không thường được dùng trong bảng nữ hoặc không nên suy ra trực tiếp. Các thương hiệu như Nike, adidas, New Balance hay Converse có thể đặt mốc EU, US và CM khác nhau; ngay trong cùng thương hiệu, giày chạy bộ, giày bóng đá và giày thời trang cũng có cảm giác rộng chật khác nhau.
Cách đo chiều dài bàn chân tại nhà
Đặt một tờ giấy sát tường, đứng thẳng trên giấy với gót chạm tường và mang loại tất thường sử dụng. Nhờ người khác đánh dấu điểm xa nhất của ngón chân, sau đó đo khoảng cách từ mép giấy sát tường đến điểm đánh dấu. Thực hiện với cả hai chân và lấy số đo của chân dài hơn.
Nên đo vào cuối ngày vì bàn chân thường giãn nhẹ sau khi đi lại. Khi đối chiếu, hãy tìm dòng “foot length” hoặc “chiều dài bàn chân”, không nhầm với “insole length” là chiều dài lót giày.
Cách áp dụng bảng size giày quốc tế khi mua online
Sau khi đo chiều dài bàn chân, hãy đối chiếu kết quả với bảng size riêng của thương hiệu thay vì quy đổi máy móc giữa US, UK, EU và cm. Cùng một con số EU có thể cho cảm giác khác nhau tùy phom giày, vật liệu, độ dày đệm và mục đích sử dụng.
Nên đo cả hai bàn chân vào cuối ngày, khi bàn chân thường nở nhẹ. Đặt gót sát tường, đứng thẳng trên tờ giấy rồi đánh dấu điểm dài nhất của ngón chân. Lấy số đo bên dài hơn và cộng khoảng trống phù hợp:
- Giày chạy bộ: thường cần dư khoảng 0,8–1,2 cm để ngón chân không chạm mũi khi vận động.
- Giày đi hằng ngày: có thể dư khoảng 0,5–0,8 cm, tùy thiết kế.
- Giày da hoặc giày dáng ôm: không nên chọn quá chật với kỳ vọng giày sẽ “giãn ra” nhiều.
Nếu số đo nằm giữa hai cỡ, hãy xem thêm chiều rộng bàn chân và chính sách đổi trả. Với giày thể thao, ưu tiên bảng cm hoặc JP nếu thương hiệu cung cấp, vì đây thường là số đo trực tiếp hơn so với việc chuyển từ US sang EU.
Những lỗi thường gặp khi quy đổi size
Lỗi phổ biến nhất là dùng một bảng quy đổi duy nhất cho mọi thương hiệu. Hệ thống US nam, US nữ và US trẻ em không giống nhau; trong khi đó, cách ghi size UK cũng có thể khác giữa giày người lớn và trẻ em. Không nên suy ra size nữ từ size nam chỉ bằng một công thức cố định nếu không có hướng dẫn của nhà sản xuất.
Một lỗi khác là nhầm chiều dài bàn chân với chiều dài lòng giày. Số đo trên bảng thường được xây dựng theo tiêu chuẩn riêng của hãng, có thể là chiều dài bàn chân khuyến nghị hoặc chiều dài khuôn giày. Vì vậy, size 42 của thương hiệu này không nhất thiết có lòng giày dài đúng bằng size 42 của thương hiệu khác.
Ngoài ra, việc chỉ đo khi ngồi, đo bằng tất mỏng trong khi sử dụng tất dày, hoặc bỏ qua chiều rộng bàn chân cũng dễ dẫn đến chọn sai. Hình dáng mũi giày cũng quan trọng: mũi nhọn và dáng ôm thường tạo cảm giác chật hơn giày mũi tròn cùng chiều dài.
Lưu ý về độ vừa và sức khỏe bàn chân
Một đôi giày vừa không nên gây tê, đau nhói, phồng rộp hoặc tạo áp lực rõ rệt lên móng và các ngón. Khi thử, hãy đi lại vài phút, kiểm tra xem gót có tuột quá nhiều không và ngón chân có thể cử động nhẹ hay không. Đường gấp của giày nên tương đối trùng với vùng khớp ngón, thay vì bẻ gập giữa bàn chân.
Bài hướng dẫn quy đổi size chỉ hỗ trợ lựa chọn ban đầu, không thay thế đánh giá y khoa. Người có bàn chân bẹt, biến dạng ngón, tiểu đường, giảm cảm giác bàn chân hoặc tiền sử loét chân cần thận trọng hơn khi chọn giày. Nếu đau kéo dài, sưng, tê, xuất hiện vết chai dày, phồng rộp không lành hoặc vết thương ở bàn chân, nên gặp bác sĩ hoặc chuyên gia chăm sóc bàn chân để được đánh giá. Không nên tự tăng size quá nhiều nhằm xử lý đau nếu nguyên nhân có thể liên quan đến bệnh lý hoặc cấu trúc bàn chân.
Cách kiểm tra trước khi giữ lại đôi giày
Sau khi nhận hàng, thử giày trên bề mặt sạch vào thời điểm tương tự lúc thường sử dụng. Mang đúng loại tất, buộc dây như khi vận động và đi bộ, lên xuống cầu thang hoặc thực hiện vài động tác mô phỏng. Kiểm tra khoảng trống phía trước, độ ổn định của gót và cảm giác tì ở hai bên bàn chân.
Nếu một chân dài hơn hoặc rộng hơn đáng kể, hãy chọn theo chân lớn hơn và cân nhắc lót giày hoặc điều chỉnh dây cho chân còn lại. Không nên tiếp tục sử dụng đôi giày gây đau ngay từ lần thử đầu tiên với hy vọng bàn chân sẽ tự thích nghi.
